Over Spoorijzer RT11 Both nr 30

Helaas is ook het verleden van deze Spoorijzer niet geheel bekend. Wel is duidelijk dat deze loc van het type RT11 is, gezien de 11pk motor en de zware bufferblokken. Verdere details (o.a. Bierens versnellingsbak) verraden dat de loc niet tot de nabestelling uit 1966 behoort, oftewel dat de loc tussen 1957 (introductie RT11) en grofweg 1963 (laatst bekende gebouwde RT) is gebouwd. Uit het jaar op de motor ("18") kan afgeleid worden dat de motor in 1946 + 18 = 1964 is gebouwd. Het zou dus in theorie kunnen zijn dat de loc in 1964 als een van de laatste Bierens RT11'en is gebouwd. Helemaal zeker is dat in elk geval niet! Motorwisselingen kwamen, vooral bij watergekoelde motoren, regelmatig voor. De loc zelf geeft weinig bloot, op de bekende Spoorijzer plekken (versnellingsbak en achterscherm) is geen bouwjaar of verdere info te vinden.

 

Wat wel bekend is, is dat deze loc samen met 3 andere loc's bij Witlofkwekerij Both in Gouda terecht is gekomen. De andere 3 loc's waren ook Spoorijzers, namelijk 2x het type RT8 en 1x een RT10. Deze RT11 is het nieuwste van het stel, want de andere locs waren RT8 125 (uit 1953), RT10 156 uit 1955 en RT8 160 uit 1955. De RT11 was dus in elk geval de nieuwste loc van Both, want de RT11 is pas na 1957 gebouwd.

 

Een YouTube film laat het bedrijf Nibo (van Nico Both) in 1950 zien. De Spoorijzers zijn dan nog niet in bedrijf, maar smalspoor is zeker al wel te zien. Opvallend is het gebruik van draaischijven. De Spoorijzers waren ontworpen om op dergelijke draaischijven te passen, mogelijk verklaard dat de keuze van Both om Railtractoren te gebruiken.

 

 

 

Over het gebruik van de Spoorijzers bij Both is weinig bekend, wel is onderstaande foto bij Both gemaakt door Pieter van der Ham.

In 1990 zijn 3 RT's bij de NSS te Katwijk terecht gekomen, dat betrof deze RT11, RT8 125 en RT8 160. Daarna zijn de 3 loc's elk hun eigen kant op gegaan.

 

Fabrieksnummer 125 was een bijzondere, deze loc had de achterplaat van RT10 156. Of andersom was het juist andersom? De versnellingsbak geeft namelijk fabrieksnummer 125 aan, de achterplaat daarentegen 156! Het meest aannemelijke is dat de zwakke achterplaat van de 125 defect is gegaan. Mogelijk heeft de 156 als plukloc gefungeerd en zijn achterplaat afgestaan aan deze loc. In 2005 is deze loc geruild tegen een zware Diema loc met Steenfabriek de Werklust in Losser. De loc is in Losser geheel gereviseerd en bedrijfsvaardig gemaakt. De laatste jaren wordt de loc echter weinig meer gebruikt in Losser.

 

RT8 160 werd door de NSS bij Oving Spoor geruild tegen een bijzondere Jung loc. Daarna kon de loc door de Gelderse Smalspoor Stichting worden verworven en kwam de loc naar de toenmalige locatie in Wijchen en kwam als loc GSS 15 in dienst. De loc is in Wijchen opgeknapt en groen geschilderd. Jaren later is in Erlecom de loc weer blauw geschilderd.

 

Deze RT11 is bij de NSS in Valkenburg terecht gekomen in de loods met alle toekomstige projecten. Met inmiddels al 2 andere Spoorijzer RT11 loc's bedrijfsvaardig was er weinig noodzaak om deze loc op te knappen. Gelukkig bleek men bereid om de loc over te nemen. Aldus geschiede en in oktober 2018 is de loc verhuisd van de NSS (inmiddels Stoomtrein Katwijk Leiden, SKL) te Valkenburg naar de Gelderse Smalspoor Stichting te Heteren.

Spoorijzer RT11 vlak na het opladen in Valkenburg op 19-10-2018